Vliegtaks ontlopen door vanaf Duitsland te vertrekken: klopt de rekensom?

Gezin laadt koffers uit de auto op een parkeerdek bij een regionale luchthaven

De Telegraaf sprak deze week een gezin dat bijna 1200 euro bespaart door niet vanaf Schiphol maar vanaf een luchthaven over de grens te vertrekken. Dat bedrag doet vermoeden dat de Nederlandse vliegbelasting de boosdoener is. Reken je het na, dan klopt dat niet — en dat maakt het advies dat eruit volgt onbetrouwbaar.

Eerst de rekensom

De vliegbelasting is in 2026 30,25 euro per vertrekkende passagier. Dat bedrag geldt per vertrek vanaf een Nederlandse luchthaven, ongeacht of je naar Malaga of naar Bangkok gaat. Kinderen onder de twee en transferpassagiers tellen niet mee.

Voor een gezin van vier komt dat neer op 121 euro op de heenreis. De terugvlucht vertrekt niet uit Nederland, dus daar betaal je hem niet. Van die 1200 euro is de vliegtaks dus hooguit een tiende.

De andere negentig procent zit ergens anders: in de ticketprijs zelf, in de maatschappij die vanaf dat vliegveld vliegt, in de vertrekdatum en in hoe vol het toestel al zat. Dat zijn allemaal dingen waar je op Schiphol óók aan kunt draaien.

Wat het onderzoek zegt

Hier wordt het interessant. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, onderdeel van het ministerie, publiceerde in maart 2026 een onderzoek naar precies deze vraag: jaagt de vliegbelasting Nederlanders over de grens? Het antwoord was nee.

  • Het aandeel volwassen Nederlanders dat vanaf een buitenlandse luchthaven vertrekt, ligt stabiel op ongeveer 13 procent — hetzelfde niveau als in 2016, ruim voor de belasting.
  • De vijf Nederlandse luchthavens zaten in 2025 op 97 procent van hun passagiersaantallen uit 2019. De twaalf luchthavens net over de grens zaten op 95 procent. Ze bewegen dus samen op en neer, niet uit elkaar.
  • Düsseldorf, Osnabrück en Brussel zagen in 2024 samen naar schatting 800.000 Nederlanders extra ten opzichte van 2019. Maar in datzelfde jaar zag Schiphol er ook 800.000 extra bij. Beide groeiden.
  • Oostende, Keulen-Bonn, Bremen en Antwerpen halen hun niveau van voor de pandemie juist niet.

Het KiM voegt daar eerlijk aan toe dat het effect van de belasting niet zuiver te isoleren is. Er spelen tegelijk hogere havengelden, stakingen, grenscontroles en capaciteitsgrenzen. En er is iets wat het instituut “inverse causaliteit” noemt: berichten over mensen die de grens over rijden, zorgen zelf voor meer mensen die de grens over rijden.

Waar wij stelling nemen

Elk jaar in augustus komt dit verhaal terug, met een gezin dat honderden euro’s bespaart en een impliciete boodschap: de overheid jaagt je het land uit. Dat verhaal is niet gelogen — dat gezin bespaart echt — maar het verklaart de besparing met de verkeerde oorzaak.

En dat is niet onschuldig. Wie denkt dat de winst in de belasting zit, gaat vanuit Weeze of Düsseldorf boeken en verwacht dat het altijd goedkoper is. Terwijl de winst in de route zat. Op een andere bestemming of een andere week kan Schiphol prima goedkoper uitkomen, en dan heb je voor niets twee uur extra gereden.

Reken daarom niet met de taks, maar met de totale reis. Parkeren op Düsseldorf of Weeze kost geld, de heenrit kost brandstof en tijd, en een vertraging op de terugweg betekent ’s nachts nog twee uur rijden met slapende kinderen achterin. Trek dat van je besparing af voordat je juicht. Onze bespaartips voor je volgende vakantie gaan over precies die volledige som, en het moment waarop je boekt scheelt in de praktijk vaak meer dan de vertreklocatie.

Vanaf 2027 verandert de som wel echt

Dit is het stuk dat in de zomerverhalen zelden staat. De vliegbelasting wordt vanaf 2027 gedifferentieerd naar afstand. De aangekondigde tarieven:

Afstand Tarief vanaf 2027
Korte vlucht € 29,40
Middellange vlucht € 47,24
Lange vlucht € 70,86

Voor een weekje Spanje of Griekenland gaat de belasting dus iets omláág ten opzichte van de 30,25 euro van nu. Voor een verre reis meer dan verdubbelt hij. Wie in 2027 met vier personen naar Azië wil, praat over ruim 280 euro belasting op de heenreis — en dán begint een vertrek vanuit Brussel of Düsseldorf pas echt uit te maken.

Wanneer loont over de grens vertrekken?

Kort samengevat: als de ticketprijs flink lager is, niet omdat de taks lager is.

  • Je woont in Limburg, Brabant of de Achterhoek en zit dichter bij Düsseldorf, Weeze of Brussel dan bij Schiphol.
  • De maatschappij die je wilt, vliegt daar wel en hier niet.
  • Het prijsverschil per persoon is groter dan ongeveer 60 euro. Daaronder eet je het op met parkeren, brandstof en tijd.
  • Je reist zonder krappe aansluiting terug, zodat een vertraging geen nachtrit wordt.

Vliegt het gezin uit het Telegraaf-verhaal goedkoper? Ja. Komt dat door de vliegtaks? Voor honderdtwintig euro wel. Voor de rest niet.

Veelgestelde vragen

Betaal ik de vliegbelasting ook op de terugvlucht?
Nee. De belasting geldt alleen voor vertrek vanaf een Nederlandse luchthaven. Vlieg je heen vanuit Nederland en terug vanuit het buitenland, dan betaal je hem één keer.

Geldt de belasting ook voor baby’s?
Kinderen jonger dan twee jaar tellen niet mee, net als transferpassagiers en bemanning.

Zit de vliegbelasting al in de ticketprijs?
Ja, maatschappijen rekenen hem door in de prijs die je op het boekingsscherm ziet. Je krijgt er geen aparte rekening voor.

Bronnen

Mis nooit meer een goede deal

Ontvang de beste vakantiedeals en reistips in je mail. Gratis, en je kunt je altijd uitschrijven.